المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

550

مروج الذهب ( فارسى )

شد و ظلم وى سخت شد در نيمه اين ماه يعنى مهر ماه بمرد و روز مرگ وى را مهرجان ناميدند يعنى ( مهر جان داد ) كه در زبان ايرانيان بخلاف زبان عرب فعل از پس فاعل ميايد و اين زبان پهلويست كه فارسى قديم است جوانمردان عراق و ديگر شهرهاى شام اين روز را اول زمستان بشمار ميكنند و فرش و لوازم و بيشتر لباسها را تغيير ميدهند در پنجم اين ماه يعنى تشرين اول در بيت المقدس عيد كليساى قمامه به پا مىشود و در اين روز نصارى از جاهاى ديگر فراهم ميشوند و آتشى از آسمان براى آنها فرود ميايد و در آنجا شمع را روشن مىكند . و گروه بسيار از مسلمانان براى نظاره مراسم اين عيد ميروند . در اين روز برگ زيتون مىچينند . نصارى درباره اين عيد قصه‌ها دارند و اين آتش نيرنگى ظريف و رازى بزرگ دارد كه ترتيب نيرنگ آن را در كتاب القضايا و التجارب آورديم . تشرين دوم سى روز است و كانون اول سى روز است و در نوزدهم اين ماه روز نه ساعت و نيم و ربع مىشود كه حد اكثر كوتاهى روز است و شب چهارده ساعت و ربع مىشود كه حد اكثر درازى شب است . شب بيست و پنجم اين ماه ميلاد مسيح عليه السلام است . كانون دوم سى و يك روز است و روز اول آن عيد قلندس است كه مردم شام عيد گيرند و شب آن آتش افروزند و شادى كنند بخصوص در انطاكيه در كليساى قسيان مراسم قداس به پا مىشود و در بيت المقدس و ساير شهرهاى شام و مصر و همه قلمرو نصارى مراسمى هست ولى در انطاكيه مسيحيان شادى و آتش افروزى بسيار كنند و خوردنى و آشاميدنى دهند و عوام و بسيارى خواص در اين باب كمك كنند زيرا شهر انطاكيه مركز كرسى بطريق بزرگ دين نصارى است نصارى انطاكيه را شهر خدا و شهر ملك و مادر شهرها مينامند زيرا آغاز رواج نصرانيت از آنجا بوده است نصارى چهار بطريق دارند اولى در روميه است پس از آن دومى است كه در قسطنطنيه است كه نيكوتر است و نام قديم آن بوزنطيا بوده است سپس سومى است كه در اسكندريه مصر است و چهارمى در انطاكيه است روميه و